Coaching

Video Feedback Coaching voor leerkrachten tijdens wetenschap- en technologielessen

Video feedback coaching voor leerkrachten (VFC-T) is een training die zich richt op professionalisering van leerkrachten bij het geven van wetenschap- en technologielessen (w&t-lessen). De coaching gaat uit van het belang van interactie tussen leerkracht en leerling om w&t-vaardigheden zoals onderzoeken, redeneren en argumenteren van leerlingen te stimuleren.

Leerkrachten leren verschillende pedagogisch-didactische strategieën in te zetten, namelijk de wetenschappelijke methode, het stellen van vragen die leerlingen stimuleren tot redeneren en scaffolding. Aan de hand van videobeelden uit de eigen les worden leerkrachten gecoacht in het toepassen van deze technieken.

Leerkrachten kunnen de voornoemde strategieën tot zich nemen, maar het bewerkstelligen van een daadwerkelijke gedragsverandering vereist meer. Bij het ontwerp van de VFC-T is er uitdrukkelijk uitgegaan van een aantal principes van gedragsverandering om de kans te vergroten dat gedragsverandering ook daadwerkelijk plaatsvindt. De interventie is daarom gericht op concrete lessen. De intrinsieke motivatie van leerkrachten wordt zoveel mogelijk gestimuleerd door op een juiste manier hun belangen zoals competent zijn, verbonden zijn en autonoom zijn, gevoel van aan te spreken. Ook is het belangrijk gebruik te maken van modelling, reflectie en videobeelden.

Video feedback coaching is gebaseerd op school-video interactie begeleiding (van den Heykant et al, 2004). De belangrijke onderdelen van deze begeleidingsvorm zijn gebruikt als basis om op voort te borduren. Video feedback coaching heeft een aantal specifieke speerpunten (zie hieronder), maar heeft raakvlakken met andere coachings programma’s die gebruik maken van video feedback in de klas. Zo zijn er bijvoorbeeld overeenkomsten met de Video Enhanced Reflective Practice community (www.verp.uk.com). TalentenKracht voegt onderstaande toe aan kennis en vaardigheden bij mensen die al ervaring hebben met het geven van trainingen.

Wat zijn de specifieke kenmerken van TalentenKracht coaching?

  1. Het coachen van leerkrachten bij lessen Wetenschap en Techniek.
  2. Het gebruik van micro-analyses die de kernpunten (die soms heel klein zijn) naar voren halen. Dit kan tot verbazingwekkend grote inzichten leiden (video-analyse als methode).
  3. Het gebruik van principes van gedragsverandering die effectief zijn.
  4. Het is belangrijk iedereen als talentvol te benaderen, dus de leerkracht de leerling en de coach de leerkracht.

Het coachen van leerkrachten bij lessen wetenschap en techniek

  • Het stellen van vragen aan de hand van de wetenschappelijke methode in plaats van instructie geven en kennis toetsen
  • daarmee talentvol gedrag van kinderen (talentmomenten) uitlokken: momenten waarop het stimuleren van wetenschap- en technologietalent van kinderen plaatsvindt in het hier en nu, on-the-spot, in concrete interactie tussen leerkracht en leerlingen tijdens w&t-lessen. Aan het nogal abstracte stimuleren van talenten werkt de leerkracht dan door concreet, op kleine schaal, in kleine concrete (talent-)momenten tijdens de les alert te zijn: letten op eigen handelen en handelen van de kinderen en daar zo goed en stimulerend mogelijk op te reageren.
  • Een talentmoment is in deze definitie een spontaan leermoment binnen de les
  • Waarbij ruimte is om een wetenschap- en technologie-onderwerp te bespreken
    • Waarbij de leerling enthousiast is, exploreert of verbanden legt (dat wil zeggen kenmerken van talent laat zien)
    • Waarbij de leerkracht dit ziet en/of ontlokt (maakt er gebruik van, laat het verder uitwerken)
    • Dat plaatsvindt binnen het kader van de gebruikte methode en onderdeel is van het normale curriculum, bv kringgesprek.

Het gebruik van micro-analyses

  • Uit onderzoek is gebleken dat de effectiviteit van cursussen die enkel gericht zijn op informatieoverdracht geen enkel effect hebben op het handelen van de leerkracht. Het meest effectief zijn trainingen die observatie in de klas, micro-teaching, video feedback en oefenen in de praktijk combineren.
  • Het voordeel van micro-analyses is dat het gebruik sterk handelingsgericht is, werkt vanuit sterke kanten van de leerkracht in plaats van vanuit zwakten.
  • De coaching vindt plaats naar aanleiding van objectief waarneembaar gedrag, waarbij gedrag eventueel per seconde geanalyseerd kan worden. Gedragingen worden zo op een bewust niveau gebracht
  • Valkuil hierbij is: De video als geheel bespreken, waarbij de trainer te algemene feedback geeft. Dit geeft te weinig aanknopingspunten voor de leerkracht om te leren.

Effectieve principes van gedragsverandering

  • Bij de opbouw van de interventie is rekening gehouden met een aantal principes van gedragsverandering die een positieve uitwerking hebben op het toepassen van het geleerde in de klassepraktijk.
  • Bij het geven van feedback werkt het goed om de verhouding 3-1 (positieve-negatieve feedback) te gebruiken. Positieve feedback geeft de leerkracht een positief gevoel en maakt dat de leerkracht zich meer openstelt voor het leren. De negatieve punten geven aan waar nog wat geleerd kan worden.
  • Bij de coaching de juiste balans tussen ‘directief zijn’ en ‘ zelf laten ontdekken’ gebruiken.
  • De coach heeft dezelfde houding ten opzichte van de leerkracht als de leerkracht ten opzichte van de kinderen en modelleert zo het gewenste gedrag op het gebied van onderzoekende houding, interesse in de beweegredenen van de ander en vragen stellen.
  • Valkuil hierbij is:
    • De coach durft geen commentaar te geven
    • De coach geeft teveel kritiek

Iedereen is talentvol

  • Het is belangrijk iedereen als talentvol te benaderen, dus de leerkracht de leerling en de coach de leerkracht. Zowel leerkracht als leerling hebben hun eigen talenten. De coach kan dat duidelijk maken aan de leerkracht.
  • De coach respecteert de kennis van de leerkracht en heeft aandacht voor de talentvolle kanten van de leerkracht. De coach onderkent dat zowel leerkracht als leerling als de coach zelf talentvol zijn, en dus ook van elkaar kunnen leren.
  • Valkuil hierbij is: De coach stapt teveel in de rol van deskundige waardoor de leerkracht niet als talentvol wordt benaderd.