Nieuwsgierigheid in de klas

De invloed van Video Feedback Coaching voor leerkrachten op wetenschap- en technologielessen

Annemie Wetzels

meisje bij bak met water en blok

In het onderzoek is gekeken hoe video feedback coaching (VFC-T) kan bijdragen aan het stimuleren van wetenschap- en technologie­vaardigheden van leerlingen in groep 1-4, zoals onderzoeken, redeneren en argumenteren. De VFC-T richt zich op profes­sionalisering van leerkrachten bij het geven van wetenschap- en technologielessen (w&t-lessen), en gaat hierbij uit van het belang van interactie tussen leerkracht en leerling om deze w&t-vaardigheden te stimuleren. In het kader van de VFC-T leren leerkrachten verschillende pedagogisch-didactische strategieën in te zetten, namelijk de wetenschappelijke methode, het stellen van vragen die leerlingen stimuleren tot redeneren en scaffolding. Bij dit laatste biedt de leerkracht ondersteuning die steeds net boven het niveau van een leerling ligt, waardoor de leerling een hoger niveau kan bereiken. Aan de hand van videobeelden uit de eigen les worden leerkrachten gecoacht in het toepassen van deze technieken. Het onderzoek laat een aantal positieve resultaten van de coaching zien. De positieve resultaten waren zichtbaar bij een aantal leerkrachten, maar niet bij allemaal. In het proefschrift is beschreven hoe de omgeving, zoals deelname van collega’s, enthousiasme van de directeur en hulp bij het zoeken naar praktische oplossingen om de coaching doorgang te laten vinden invloed kan hebben op de effectiviteit in individuele gevallen, en hoe dit verklaard kan worden vanuit de complexiteitstheorie. Dit betekent dat het bij de start van een coachingstraject belangrijk is dat de coach samen met de leerkracht onderzoekt welke elementen in de omgeving de effectiviteit negatief kunnen beïnvloeden en die mee te nemen in het totale coachingsproces.

Wat komt er uit het onderzoek naar voren?

  1. coaching draagt bij aan de motivatie van leerkrachten om w&t-lessen te geven
  2. leerkrachten gaan meer tot redeneren stimulerende vragen stellen
  3. leerlingen tonen enthousiasme en gaan op een hoger niveau redeneren

Coaching draagt bij aan de motivatie van leerkrachten om w&t-lessen te geven

De ervaringen van de leerkrachten uit groep 1-4 die de deelgenomen hebben aan de VFC-T waren positief: een maand na afloop van de coaching gaven ze aan dat hun plezier in de w&t-lessen toegenomen was en dat ze gemotiveerder waren om w&t-lessen te geven. Ze zagen bij zichzelf veranderingen zoals een betere voorbereiding van de les, een toename in kennis van wetenschap- en technologie en meer en betere interactie met de leerlingen gedurende de les. Bovendien vonden zij zichzelf na de coaching beter toegerust om lessen wetenschap en technologie te geven.

Leerkrachten gaan meer tot redeneren stimulerende vragen stellen

De kwalitatieve resultaten van de leerkrachten op basis van de interviews waren in lijn met kwantitatieve resultaten die aantonen dat de interventie een positief effect heeft op het aantal tot redeneren stimulerende vragen die leerkrachten stellen gedurende de interventie. Dit aantal nam significant toe. Twee maanden later echter, bij de nameting, was het aantal tot redeneren stimulerende vragen gezakt tot het niveau van de voormetingen. Opvallend was dat de controlegroep een significante daling liet zien tijdens de nameting ten opzichte van de voormeting. Het aantal tot redeneren stimulerende vragen daalde bij de controlegroep tot ver beneden het niveau van de voormetingen. Als het resultaat op langere termijn gemeten wordt als het verschil tussen de experimentele en de controle groep, kan gesteld worden dat er ook op de langere termijn een significant resultaat is waar te nemen in het aantal tot redeneren stimulerende vragen. Een mogelijke verklaring voor de afname van het aantal tot redeneren stimulerende vragen bij beide groepen kan zijn dat de nametingen plaats hebben gevonden in juni, een periode waarin leerkrachten wellicht meer aandacht hebben voor andere, sociale, activiteiten in het kader van het einde van het schooljaar dan de lessen wetenschap en technologie. Deze resultaten zijn in lijn met ander onderzoek dat zich richt op de veranderingen in gedrag van leerkrachten gedurende het schooljaar.

Leerlingen tonen enthousiasme en gaan op een hoger niveau redeneren

Uit interviews bij leerkrachten bleek dat ze blij waren te zien dat hun leerlingen veel enthousiasme en betrokkenheid toonden tijdens de lessen. Ook bleek dat de leerlingen gedurende en na afloop van de interventie een hoger niveau van redeneren laten zien, in vergelijking met zichzelf in de voormetingen en in vergelijking met een controlegroep. Deze resultaten waren ook twee maanden na het coachingstraject van de leerkrachten nog zichtbaar.

Voor het proefschrift: http://www.rug.nl/research/portal/en/publications/curious-minds-in-the-classroom(5c6a3c87-2f8d-4f50-af9c-2b23e5d8d6b3).html

Voor meer informatie: info@talentenkrachtgroningen.nl